Overweeg je om je huwelijkse voorwaarden aan te passen tijdens het huwelijk? Misschien is je financiële situatie veranderd, ben je ondernemer geworden of wil je vermogen beschermen in een nieuwe relatie. Het wijzigen van huwelijkse voorwaarden is mogelijk, maar er zijn wel juridische en fiscale aandachtspunten waar je rekening mee moet houden.
In deze blog lees je alles over het wijzigen van huwelijkse voorwaarden tijdens het huwelijk: de procedure, de voordelen en nadelen, en de valkuilen die je absoluut wilt vermijden.
In dit blog:
Kunnen huwelijkse voorwaarden aangepast worden tijdens het huwelijk?
Ja, huwelijkse voorwaarden wijzigen tijdens het huwelijk is mogelijk. Echtgenoten mogen hun afspraken herzien, zolang ze het daar allebei over eens zijn. Dit moet altijd via een notaris: de wijziging wordt vastgelegd in een notariële akte.
Daarnaast moet de wijziging worden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. De akte maakt de wijziging rechtsgeldig, maar pas na inschrijving is deze ook tegenwerpelijk aan derden. Met andere woorden: schuldeisers en andere betrokkenen moeten zich er ook aan houden.
Wist je dat dit niet alleen geldt voor echtgenoten? Ook bij een geregistreerd partnerschap kunnen de partnerschapsvoorwaarden op vergelijkbare wijze worden aangepast.
Let op: huwelijkse voorwaarden hoeven niet altijd vóór het huwelijk te worden opgesteld. Jullie kunnen
dit ook tijdens het huwelijk alsnog doen. Bijvoorbeeld wanneer jullie in gemeenschap van goederen zijn getrouwd en dat willen veranderen. Mediation kan helpen om samen evenwichtige afspraken te maken, maar een notariële akte blijft altijd verplicht.
In sommige gevallen is aanpassen juridisch niet toegestaan, zoals bij faillissement of wanneer een van de echtgenoten onder curatele staat. In faillissement is bovendien toestemming nodig van de rechter-
commissaris, en die wordt in de praktijk vrijwel nooit verleend.
Lees ook: 15 dingen die koppels vergeten te bespreken voordat ze gaan trouwen
De voor- en nadelen van huwelijkse voorwaarden aanpassen
Het wijzigen van huwelijkse voorwaarden geeft flexibiliteit, maar kent ook risico’s. Een zorgvuldige afweging is dus noodzakelijk.
Voordelen
- Flexibiliteit – Je kunt afspraken aanpassen aan nieuwe levensomstandigheden, zoals het starten van een onderneming, gezinsuitbreiding of het ontvangen van een erfenis.
- Bescherming van vermogen – Je kunt bijvoorbeeld privévermogen buiten de gemeenschap houden of juist bewust delen.
- Voorkomen van conflicten – Door duidelijke afspraken te maken, verklein je de kans op ruzie bij echtscheiding of overlijden.
Nadelen en risico’s
- Kosten – De notaris rekent meestal tussen enkele honderden euro’s en ruim duizend euro, afhankelijk van de complexiteit.
- Fiscale gevolgen – Een wijziging kan leiden tot schenkbelasting als er vermogen verschuift. Niet elke wijziging leidt daartoe, maar laat dit altijd toetsen door een fiscalist.
- Risico op vernietiging – Als een wijziging nadelig of oneerlijk uitpakt voor één partner, kan de rechter deze achteraf vernietigen. Bijvoorbeeld bij dwaling of misbruik van omstandigheden (art. 3:44 BW).
Wanneer is het slim om huwelijkse voorwaarden te wijzigen?
Een wijziging van huwelijkse voorwaarden is vooral verstandig als er ingrijpende veranderingen plaatsvinden in jullie leven. Enkele veelvoorkomende redenen zijn:
1. Je start een onderneming
Als ondernemer loop je zakelijke risico’s. Met aangepaste huwelijkse voorwaarden kun je het privévermogen van je partner beschermen. Soms wil je juist afspreken dat de ander meedeelt in toekomstige winsten of waardegroei van je bedrijf. Dit kan bijvoorbeeld met een verrekenbeding.
2. Je vormt een samengesteld gezin
Bij een tweede huwelijk of relatie met kinderen uit een eerdere relatie spelen er vaak verschillende belangen. Huwelijkse voorwaarden kunnen duidelijkheid geven over de vermogensverdeling tussen partners. Let wel: voor de verdeling bij overlijden is meestal ook een testament nodig. Samen zorgen die documenten voor een sluitend geheel.
3. Je ontvangt een schenking of erfenis
Of een erfenis of schenking in de gemeenschap van goederen valt, hangt af van het moment van trouwen en de clausules die eraan verbonden zijn. Sinds 1 januari 2018 vallen erfenissen en schenkingen standaard buiten de gemeenschap, tenzij een insluitingsclausule is opgenomen. Toch kan het nuttig zijn om je huwelijkse voorwaarden aan te passen, bijvoorbeeld om vast te leggen hoe je met vergoedingsrechten of verrekenbedingen omgaat.
4. Nieuwe schulden of inkomensverschillen
Wanneer één van jullie een forse studieschuld heeft of er grote inkomensverschillen ontstaan, kan het zinvol zijn afspraken te maken. Denk aan bescherming van vermogen of verrekening van inkomsten. Let op: huwelijkse voorwaarden bieden geen bescherming tegen alle vormen van aansprakelijkheid, bijvoorbeeld bij gezamenlijke schulden of belastingschulden. Maatwerk is hier dus belangrijk.
Lees ook: Samengesteld gezin: Do’s & Don’ts
Hoe werkt huwelijkse voorwaarden wijzigen tijdens het huwelijk?
Het aanpassen van huwelijkse voorwaarden gaat altijd via de notaris. Jullie kunnen dit zelf regelen, of kiezen voor begeleiding door een mediator die helpt om tot evenwichtige afspraken te komen.
Wat heb je nodig?
- Beider instemming (jullie moeten het allebei eens zijn)
- Juridische en fiscale onderbouwing
- Overzicht van vermogen of relevante gebeurtenissen
- Identiteitsbewijzen en huwelijksakte
- Eventuele bestaande huwelijkse voorwaarden
Stappenplan
- Inventarisatie – Bespreek samen wat je wilt aanpassen en waarom.
- Juridisch en fiscaal advies – Laat de impact toetsen door een advocaat of fiscalist.
- Notariële akte opstellen – De notaris legt de wijziging officieel vast.
- Inschrijving in huwelijksgoederenregister – Pas dan is de wijziging tegenwerpelijk aan
derden. - Melding aan derden – Soms nodig, bijvoorbeeld bij banken of de Belastingdienst.
Kosten en tijdsduur
- Notaris: meestal tussen enkele honderden euro’s en ruim duizend euro.
- Juridisch/fiscaal advies: aanvullende kosten van enkele honderden euro’s.
- Duur: vaak 2 tot 6 weken, afhankelijk van de complexiteit en de planning bij de notaris.
Conclusie
Ja, je kunt huwelijkse voorwaarden tijdens het huwelijk aanpassen of wijzigen. Maar dit vereist altijd een notariële akte, inschrijving in het register en deskundig advies. Begrijp de gevolgen goed en voorkom verrassingen achteraf.
Belangrijk om te weten: na een echtscheiding is het te laat. Dan kunnen de huwelijkse voorwaarden niet meer worden gewijzigd. Zorg dus dat je tijdig actie onderneemt.
Wil je niet alleen juridisch waterdichte, maar ook rechtvaardige afspraken maken? Dan is mediation een waardevolle keuze. Wij begeleiden jullie naar afspraken die voor beide partijen werken – in harmonie, met oog voor ieders belangen.
Wil je weten wat huwelijkse voorwaarden wijzigen voor jouw situatie betekent? Neem vrijblijvend contact met ons op voor persoonlijk advies.
